Thuế thu nhập doanh nghiệp và các khoản chi được trừ

Thuế TNDN và nguyên tắc chi phí được trừ

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đánh trên phần lợi nhuận, nên việc xác định đúng chi phí được trừ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp. Chi phí càng được ghi nhận hợp lệ thì thu nhập tính thuế càng chính xác.

Công thức tính thuế TNDN

Thuế TNDN = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó:

• Thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ đi thu nhập được miễn thuế và phần lỗ được kết chuyển.
• Thu nhập chịu thuế bằng doanh thu trừ chi phí được trừ, cộng các khoản thu nhập khác.

Thuế suất phổ thông hiện nay là 20%.

Điều kiện để một khoản chi được trừ

Một khoản chi được trừ khi tính thuế TNDN nếu thỏa mãn đồng thời:

1. Thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
2. Có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
3. Nếu hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần từ 20 triệu đồng trở lên thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Thiếu một trong ba điều kiện trên, khoản chi sẽ bị loại khi quyết toán và làm tăng số thuế TNDN phải nộp.

Một số khoản chi thường bị loại

• Chi không có hóa đơn, chứng từ hoặc chứng từ không hợp lệ.
• Phần trích khấu hao xe ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống tương ứng nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng.
• Phần chi trang phục bằng tiền cho người lao động vượt mức khống chế.
• Tiền phạt vi phạm hành chính, phạt vi phạm giao thông.
• Chi phúc lợi cho người lao động vượt quá một tháng lương bình quân thực hiện trong năm.
• Lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu.

Ví dụ minh họa

Công ty CP Đại Phát trong năm có số liệu giả định:

• Doanh thu: 10.000.000.000 đồng.
• Chi phí ghi nhận trên sổ: 8.500.000.000 đồng.
• Trong đó có 200.000.000 đồng không đủ hóa đơn chứng từ và 50.000.000 đồng tiền phạt chậm nộp, cả hai đều bị loại.

Chi phí được trừ = 8.500.000.000 − 250.000.000 = 8.250.000.000 đồng.

Thu nhập tính thuế = 10.000.000.000 − 8.250.000.000 = 1.750.000.000 đồng.

Thuế TNDN = 1.750.000.000 × 20% = 350.000.000 đồng.

Lưu ý về chuyển lỗ

Doanh nghiệp bị lỗ được chuyển lỗ sang các năm sau, thời gian chuyển lỗ liên tục không quá 5 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ. Đây là công cụ hợp pháp giúp giảm nghĩa vụ thuế trong những năm có lãi.

Các bước quyết toán TNDN

1. Tổng hợp doanh thu và các khoản thu nhập khác trong năm.
2. Rà soát toàn bộ chi phí, loại các khoản không được trừ.
3. Xác định thu nhập được miễn thuế và phần lỗ được kết chuyển.
4. Tính thu nhập tính thuế và số thuế phải nộp.
5. Lập tờ khai quyết toán và nộp đúng hạn.

Quản lý tốt hóa đơn, chứng từ ngay trong năm là cách hiệu quả nhất để bảo vệ các khoản chi phí hợp lệ.

Bài viết mang tính hướng dẫn tổng quát; quy định và mức cụ thể có thể thay đổi — vui lòng kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành mới nhất hoặc liên hệ Kế toán Thành Sen 0918 186 234 để được tư vấn theo tình huống của bạn.