Các bước lập báo cáo tài chính cuối năm

Cuối năm, mọi kế toán đều phải lập báo cáo tài chính. Đây là bản tổng kết bức tranh tài chính của doanh nghiệp trong một niên độ. Làm đúng trình tự giúp báo cáo chính xác và dễ giải trình. Bài viết trình bày các bước theo chế độ kế toán tại Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC và Luật Kế toán 88/2015/QH13.

Bộ báo cáo tài chính gồm những gì

Một bộ báo cáo tài chính năm thường bao gồm:

• Bảng cân đối kế toán (báo cáo tình hình tài chính).
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
• Bản thuyết minh báo cáo tài chính.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC có mẫu biểu đơn giản hơn so với Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Bước 1: Tập hợp và kiểm tra chứng từ

Trước khi lên số, hãy soát lại toàn bộ chứng từ trong năm:

• Kiểm tra hóa đơn đầu vào, đầu ra đã nhập đủ chưa.
• Đối chiếu tờ khai thuế đã nộp với số liệu trên sổ.
• Bổ sung các chứng từ còn thiếu, loại bỏ chứng từ không hợp lệ.

Đây là bước nền tảng; số liệu đầu vào sai thì mọi báo cáo phía sau đều sai.

Bước 2: Hạch toán, phân bổ, trích khấu hao

Hoàn tất mọi bút toán còn dang dở:

• Hạch toán đầy đủ các nghiệp vụ mua bán, thu chi.
• Phân bổ chi phí trả trước và công cụ dụng cụ.
• Trích khấu hao tài sản cố định cho cả năm.
• Trích trước các khoản chi phí phải trả nếu có.

Bước 3: Đối chiếu công nợ, tồn kho, quỹ, ngân hàng

Bảo đảm số liệu trên sổ khớp với thực tế:

• Đối chiếu công nợ phải thu, phải trả với từng đối tượng.
• Kiểm kê và đối chiếu hàng tồn kho giữa sổ và thực tế.
• Đối chiếu số dư tiền mặt với biên bản kiểm kê quỹ.
• Đối chiếu số dư tiền gửi với sổ phụ ngân hàng.

Chênh lệch phát hiện ở bước này cần tìm nguyên nhân và điều chỉnh trước khi khóa sổ.

Bước 4: Kết chuyển và xác định kết quả kinh doanh

Sau khi số liệu đã sạch:

• Kết chuyển các khoản doanh thu và chi phí.
• Xác định lãi, lỗ trong năm.
• Tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
• Kết chuyển lợi nhuận sau thuế.

Bước 5: Lập các báo cáo

Từ số liệu đã kết chuyển, lập lần lượt:

1. Bảng cân đối kế toán, kiểm tra tổng tài sản bằng tổng nguồn vốn.
2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
3. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo phương pháp trực tiếp hoặc gián tiếp.
4. Bản thuyết minh, giải thích các chỉ tiêu và chính sách kế toán áp dụng.

Bước 6: Rà soát và nộp

Trước khi nộp, hãy kiểm tra lần cuối:

• Các báo cáo có logic và khớp nhau không.
• Số dư đầu kỳ có bằng số cuối kỳ của năm trước không.
• Đã ký, đóng dấu đầy đủ chưa.

Sau đó nộp báo cáo tài chính cùng hồ sơ quyết toán qua hệ thống thuế điện tử. Hạn nộp thường trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.

Lưu ý để tránh sai sót

• Lập báo cáo song song với quyết toán thuế để số liệu thống nhất.
• Lưu lại cả file mềm và bản in để phục vụ kiểm tra sau này.
• Nếu khối lượng lớn hoặc nghiệp vụ phức tạp, nên nhờ dịch vụ kế toán rà soát trước khi nộp.

Bài viết mang tính hướng dẫn tổng quát; quy định và mức cụ thể có thể thay đổi — vui lòng kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành mới nhất hoặc liên hệ Kế toán Thành Sen 0918 186 234 để được tư vấn theo tình huống của bạn.