Cập nhật chính sách thuế với hộ kinh doanh

Chính sách thuế với hộ kinh doanh đang trong giai đoạn thay đổi mạnh. Xu hướng chung là giảm dần thuế khoán, chuyển sang kê khai và gắn chặt với hóa đơn điện tử. Nếu bạn đang kinh doanh dạng hộ, đây là những điều cần theo dõi để không bị bất ngờ.

Bức tranh chung về thuế hộ kinh doanh

Văn bản nền tảng hiện nay là Thông tư 40/2021/TT-BTC, hướng dẫn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cho hộ, cá nhân kinh doanh. Theo đó có hai phương pháp chính:

• Phương pháp khoán: cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu và số thuế cố định, hộ nộp đều đặn theo kỳ. Cách này đơn giản nhưng thiếu minh bạch về doanh thu thực.
• Phương pháp kê khai: hộ tự kê khai doanh thu thực tế, xuất hóa đơn và nộp thuế theo doanh thu phát sinh, gần giống doanh nghiệp nhỏ.

Xu hướng lớn: giảm dần thuế khoán

Định hướng của ngành thuế là từng bước thu hẹp diện thuế khoán, đưa các hộ có quy mô lớn sang kê khai và sử dụng hóa đơn điện tử, đặc biệt là hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Mục tiêu là phản ánh đúng doanh thu thực và tạo sự công bằng giữa hộ kinh doanh với doanh nghiệp.

Trong năm 2026 có nhiều điều chỉnh liên quan đến ngưỡng doanh thu và lộ trình bỏ thuế khoán. Vì các con số này có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra hiệu lực văn bản mới nhất trước khi kết luận trường hợp của mình, thay vì áp dụng theo thông tin cũ.

Ngưỡng doanh thu chịu thuế

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ có doanh thu từ hoạt động kinh doanh trên 100 triệu đồng/năm mới thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, ngưỡng này đang được xem xét điều chỉnh, nên bạn cần kiểm tra mức áp dụng cho từng năm cụ thể.

Hộ kinh doanh và hóa đơn điện tử

Hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai, hoặc hộ quy mô lớn, đang được yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử. Với ngành bán lẻ, ăn uống, dịch vụ, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền dần trở thành yêu cầu thực tế chứ không còn là lựa chọn.

Ví dụ minh họa

Chị Lan mở một cửa hàng tạp hóa, doanh thu ước tính khoảng 900 triệu đồng/năm. Trước đây chị nộp thuế khoán, mỗi tháng một khoản cố định. Khi chuyển sang kê khai và dùng máy tính tiền, doanh thu được ghi nhận sát thực tế hơn.

Nếu mỗi tháng chị bán được nhiều hơn dự kiến, số thuế có thể nhích lên; ngược lại, tháng ế ẩm thì thuế cũng giảm theo. Điều quan trọng là chị cần lưu chứng từ mua vào, bán ra đầy đủ để phần kê khai minh bạch, tránh bị ấn định bất lợi.

Hộ kinh doanh nên làm gì

1. Xác định đúng phương pháp đang áp dụng: khoán hay kê khai, và mình có thuộc diện phải chuyển đổi không.
2. Chuẩn bị công cụ hóa đơn nếu phải xuất hóa đơn điện tử, nhất là giải pháp máy tính tiền.
3. Ghi chép doanh thu, chi phí hằng ngày, dù chỉ là sổ tay đơn giản, để có số liệu khi cần kê khai.
4. Theo dõi ngưỡng doanh thu để biết mình có phát sinh nghĩa vụ thuế trong năm hay không.

Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai thoạt nghe phức tạp, nhưng nếu chuẩn bị từ sớm và có người hỗ trợ, hộ kinh doanh hoàn toàn có thể làm quen nhanh chóng và yên tâm hơn về lâu dài.

Bài viết mang tính hướng dẫn tổng quát; quy định và mức cụ thể có thể thay đổi — vui lòng kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành mới nhất hoặc liên hệ Kế toán Thành Sen 0918 186 234 để được tư vấn theo tình huống của bạn.